Historie odkryć sond Voyager

Io: wulkaniczny pióropusz poza Ziemią

Voyager 1 sfotografował erupcję na Io, księżycu Jowisza, w 1979 roku. Był to pierwszy zaobserwowany czynny wulkan poza Ziemią.

Zacznij czytać Źródła

2026-09-24 · NASA/JPL

Voyager 1, 4 marca 1979 r. Ciemny pióropusz wznosi się nad krawędzią Io. Źródło: NASA/JPL.

1 / 3

Co widać na zdjęciu

Voyager 1 wykonał zdjęcie 4 marca 1979 roku, około dwunastu godzin przed największym zbliżeniem do Jowisza. Ciemny pióropusz przypominający fontannę sięga ponad 100 kilometrów nad krawędź Io. Jego położenie wskazuje na materię wyrzuconą ponad powierzchnię, a nie tylko na ciemną plamę.

2 / 3

Jak potwierdzono odkrycie

Kolejne zdjęcia ujawniły więcej erupcji, a pomiary w podczerwieni wykazały wyjątkowo ciepłe obszary związane z wulkanizmem. Była to pierwsza obserwacja czynnej erupcji na innym ciele Układu Słonecznego. Odkrycie postawiło pytanie o źródło energii tego niewielkiego księżyca.

3 / 3

Dlaczego Io wciąż jest aktywne

Grawitacja Jowisza oraz oddziaływanie Europy i Ganimedesa utrzymują orbitę Io w lekko eliptycznym kształcie. Księżyc jest wielokrotnie odkształcany podczas obiegu, co ogrzewa jego wnętrze. To ogrzewanie pływowe napędza wulkany.